Stof en Steen

Vandaag gaat de les op school over naaimachines, lockmachines en schalmmachines.

Hierop heeft ze gewacht, want ze weet inmiddels dat er bij meubelstofferen veel naaiwerk komt kijken. Ze vond het altijd al leuk om kleding te maken voor de kinderen, maar dit vergt toch een ander inzicht. Hierbij gaat het om veel dikkere stoffen, kunstleder en ook echt leder.

Eerder deze week toen ze voor meneer Bruintjes de raamisolatie heeft gemaakt, kwam ze erachter dat zijn machine op luchtdruk werkt. Ze heeft wel aan hem gevraagd hoe dat precies werkt, maar hij heeft gezegd dat ze later in het jaar alles over gereedschap en machines op luchtdruk zullen bespreken. De naaimachine van meneer Bruintjes was een al wat ouder type van het merk Dűrkopp Adler. Hij heeft haar wel uitgelegd dat het een drievoudig transport machine is. Soms gebruikt men ook wel de term tripple transport. Ze pakt nog snel haar blocknote erbij om te spieken wat dat ook alweer betekende. George naast haar staat aandachtig te luisteren naar wat er gezegd wordt. Iedereen heeft wel een mening over de merken van de machines. De een vindt het prima om te werken met een machine die gemaakt is in China, de ander wil liever een degelijk Duits merk. Al snel blijkt dat er veel keuze is. Dan komt de hamvraag, wie weet er het verschil tussen een enkel, dubbel en drievoudig transport? Ze kijkt in haar aantekeningen en zegt: ik weet alleen het verschil tussen enkelvoudig en drievoudig transport. Ze verteld dat de bij huishoud naaimachines vaak alleen onder de persvoet wordt getransporteerd. De persvoet blijft stil staan en de stof wordt vanaf de onderzijde, onder de transporteur (voet) door geduwd, waardoor tijdens het naaien van dunne stoffen de onderste laag stof regelmatig kan verschuiven ten opzichte van de bovenste laag stof.

Bij het drievoudig transport beweegt of zoals ze dat zeggen loopt de persvoet mee met de ondertransporteur. De voet klemt de stof en wordt onder de naald door bewogen, zodat de stof niet verschuift. Dit zijn dan wel de industriële machines, sluit ze af. Na deze uitleg krijgt ze een applaus. Een beetje beduusd kijkt ze op en vraagt of iemand anders iets weet over het dubbeltransport. George zegt, dat weet ik. Ook hij pakt zijn aantekeningen erbij en leest voor:

Bij het dubbel of tweevoudig transport, staat de voet of de naald stil en helpt de tweede (hulp) voet mee, de transporteur schuift de stof op. Het kan ook een ander systeem zijn, dat bijvoorbeeld bij tweevoeter de binnenvoet klemt op de transporteur en dat de naald op en neer gaat.

Dan gaan ze verder in op de soort naalden die er zijn. Het lijkt er wel op of er voor iedere stof een speciale naald is. Er wordt besproken hoe je problemen op kunt lossen, door naar de steek te kijken.

Soms is de onderspanning te hoog of te laag en soms de bovenspanning. Het kan ook te maken met het soort draad dat je gebruikt. Je moet wel opletten dat je voor het spoeltje dezelfde garens gebruikt als waar je mee stikt. Als de ene draad dikker is dan de andere, dan kan het weleens problemen opleveren. Eigenlijk is de conclusie dat je voor meubelstofferen altijd een drievoudig transportmachine nodig hebt.

Als je veel stikwerk hebt met dubbele siersteek, dan is het handig om een dubbelnaaldsmachine erbij te hebben. Suzanne schrijft zo snel als ze kan alles op, want dit is belangrijk om te weten voor als ze zelf een machine wil kopen.

De docent gaat verder over de lockmachines, je hebt de huishoudmachines, maar ook industriële lockmachines. Met drie of vier of vijfdraden. Voor het meubelstofferen zijn er vaak maar drie draden nodig. Een klasgenoot vraagt waarom ze een lockmachine nodig hebben. Op haar stageplaats hebben ze er geen. Als je een los geweven stof hebt, die als het ware een beetje rafelt, dan lock je hem eerst af. Op een huishoudmachine doet men dat met een zig-zag steek. Dit doet men zodat de stof niet verder rafelt en de stiknaden goed vast blijven zitten. Voor het locken zijn er speciale garens. Dat komt in latere lessen aan bod. Een industriëlelockmachine kan ook de dikkere stoffen aan en gaat veel sneller. In de praktijk blijkt dat de aanschafprijs zich snel terug verdient omdat je sneller kunt werken. Hierbij geldt ook het gemak van een machine in een tafel, dat werkt gladder en kun je de stof beter geleiden. 

Haar hoofd tolt een beetje, maar goed dat het tijd is voor de koffiepauze. De bel gaat en zij gaat samen met George een bakkie doen. Ondertussen verteld hij dat hij graag met echt leder werkt en alvast een schalmmachine heeft gekocht. Hij heeft de machine van een vriend overgenomen die is gestopt met het maken van tassen. Hij zegt dat hij altijd een los schalmmesje gebruikte, maar nu hij meer met het vak meubelstofferen bezig is, werk een machine veel sneller en beter.

Suzanne vraagt hem wat een schalmmachine precies doet. George legt uit dat als hij een kussen voor een bank maakt van leder, de hoeken altijd heel dik worden. Dat is lastig als je een mooie hoek wil maken. De machine schalmt een laagje van de onderkant van het leder af, zodat dit wat dunner wordt. Je kunt de machine instellen, hoeveel er vanaf moet. Als je dan een aantal lagen leder hebt die aan elkaar gestikt moeten worden, lukt dat veel beter als alle lagen wat dunner gemaakt zijn.

 Na de koffiepauze praten ze verder over de soorten machines en waar je op moet letten als je er een wil kopen. Een voorbeeld hiervoor zijn de spoeltjes. Als je grote hoeveelheden kussens moet naaien dan is het handig om grote spoelen te hebben. Anders moet je om de haverklap je spoel verwisselen.

Stopt de naald in de stof/beneden, tot welke dikte garens kan er mee gestikt worden, hoe groot is de steeklengte.

Een ander aspect is, wil je een vlakbed, een zuil, een vrije arm of lange arm machine.

Kortom het is zaak dat jullie eerst duidelijkheid scheppen waar je de machine voor nodig hebt.

De meeste machines gaan jaren en jaren mee, maar onderhoudt ze wel. Zorg dat er genoeg naaimachineolie inzit, maak het spoelhuis regelmatig schoon van pluisjes, let op je naald, is de punt nog scherp genoeg.

 

De meest voorkomende voor de meubelstoffering zijn de volgende industriële machines:

•                     Drievoudig transport één naalds vlakbed naaimachine

•                     Drievoudig transport twee naalds vlakbed, of zuil

•                     Een lockmachine waar minimaal drie draden in kunnen.

•                     Schalmmachine voor het verwerken van leder

Als je niet gelijk een machine wilt kopen, kijk dan eens of er een naaicafe in de buurt is.

Of kijk of je er eerst een kan huren en als deze bevalt dan tot aanschaf over gaat.

Als laatste voor vandaag wil ik jullie een advies geven over waar je een machine wil kopen.

Koop een machine bij een gevestigd bedrijf, waar er ook garantie gegeven wordt.

Stel je wilt een tweedehands machine kopen, zorg er dan voor dat je deze eerst probeert, vraag aan de verkoper of de machine in onderhoud geweest is. Kijk of er diverse voetjes bij zitten. Een biezenvoetje of koordvoetje, een ritsvoetje links of rechts enz. Vergeet niet te vragen naar de handleiding. Iedere machine heeft zo zijn techniek en hoe de draad ingeregen moet worden.

Hans Volger verkoopt nieuwe en tweedehands machines. Hij heeft ook een webwinkel waar je naalden, scharen etc kunt bestellen. http://www.hansvolger.nl

En als allerlaatste tip, wordt vriendjes met je machine. Kijk er niet tegenop om de machine uit te proberen, wordt niet zenuwachtig als het de eerste keer niet lukt. Het is belangrijk om zo'n vriendje te hebben, want de machine kan je salaris verdienen.

 Tevreden gaat Suzanne naar huis. Dit is wat ze graag wilde leren. Morgen als ze naar meneer Bruintjes gaat, zal ze vragen of hij ook een drievoudig transport heeft. Ze ziet hem al kijken vanonder zijn pet. Stiekem denkt ze dat zijn machine een dubbeltransporter is, want recht stikken is niet eenvoudig op die machine van hem.

Terwijl ze al wachtend op de trein een kopje thee wil kopen, gaat haar telefoon. Het begint al druk te worden op het perron en twijfelt of ze op zal nemen. Ze kijkt naar het display en het is Julia haar dochtertje. Mam, kom je zo thuis? Ja zegt ze, over een half uurtje ben ik, hoezo? Nou papa wil niet naar beneden komen en slaapt de hele middag al. Ik kom er zo aan, zegt ze tegen Julia, ga maar even televisie kijken. Vanochtend voor ze wegging heeft ze de huisarts  gebeld  en een afspraak gemaakt voor Henk. Ze heeft de situatie eerst uitgelegd aan de huisarts en zij wilde Henk zelf spreken. Ze hoopt dat hij met de arts wel wil spreken en heeft goede hoop dat er iets gedaan kan worden aan zijn depressiviteit. Want zo doorgaan dat kan niet.